Japońskie Matsuri (festiwale) to fascynujące połączenie głębokiej religijności (shintoizmu i buddyzmu) z lokalnym folklorem, który dla przybysza z zewnątrz często wydaje się wręcz surrealistyczny. Wiele z nich ma na celu odpędzanie złych duchów, zapewnienie obfitych plonów lub po prostu wyładowanie energii w sposób, który wymyka się europejskim kategoriom.
Oto zestawienie festiwali, które zdecydowanie wykraczają poza ramy „standardowej” fiesty:
1. Hadaka Matsuri (Festiwal Nagich) – Okayama i inne miasta
Najbardziej znany odbywa się w świątyni Saidai-ji w Okayamie w trzecią sobotę lutego.
- O co chodzi: Tysiące mężczyzn ubranych jedynie w fundoshi (tradycyjne przepaski biodrowe) walczy ze sobą w środku zimy.
- Geneza: Uczestnicy ścigają się, aby schwytać dwa „święte patyki” (shingi) rzucane przez mnicha w ciemność. Wierzy się, że osoba, która je złapie i umieści w specjalnym pudełku, będzie cieszyć się szczęściem i powodzeniem przez cały rok. To surowy test wytrzymałości fizycznej i hartu ducha.
2. Namahage Sedo Matsuri – Akita
Odbywa się w lutym w świątyni Shinzan.
- O co chodzi: Mężczyźni przebierają się za demoniczne postacie zwane Namahage. Noszą przerażające maski, słomiane płaszcze i biegają po wiosce, zaglądając do domów i krzycząc: „Czy są tu jakieś nieposłuszne dzieci?”.
- Geneza: Namahage to w wierzeniach mieszkańców Akity boscy posłańcy, którzy przychodzą, by napominać leniwych domowników i zapewnić dobrobyt w nadchodzącym roku. Widok potężnego „demona” wyważającego drzwi w celu „edukacji” dzieci to przeżycie, którego nie da się zapomnieć.
3. Onbashira Matsuri – Nagano
Odbywa się raz na sześć lat (w latach małpy i tygrysa).
- O co chodzi: Uważany za najbardziej niebezpieczny festiwal w Japonii. Grupy mężczyzn wybierają ogromne pnie drzew w lesie, a następnie… zjeżdżają na nich po stromych zboczach górskich.
- Geneza: To rytuał wymiany świętych filarów (onbashira) otaczających chram Suwa Taisha. Ryzyko kontuzji, a nawet śmierci, jest traktowane jako poświęcenie dla bóstw świątyni. Widok pędzących w dół wielotonowych kłód z ludźmi ujeżdżającymi je jak rodeo zapiera dech w piersiach.
4. Hokkai Heso Matsuri (Festiwal Pępków) – Furano (Hokkaido)
Odbywa się w lipcu.
- O co chodzi: Setki ludzi maluje na swoich brzuchach zabawne, często bardzo szczegółowe twarze, a następnie tańczy w strojach, które odsłaniają tylko pępek.
- Geneza: Furano leży dokładnie w środku wyspy Hokkaido, dlatego nazywane jest „pępkiem wyspy”. Festiwal powstał jako radosny, nieco absurdalny sposób na zjednoczenie społeczności lokalnej. To jeden z tych festiwali, które pokazują, że Japończycy potrafią śmiać się z samych siebie i świetnie bawić w bardzo nietypowy sposób.
Dlaczego te festiwale są tak ważne?
Wspólnym mianownikiem tych wydarzeń nie jest dziwność dla samej dziwności. To „wentyle bezpieczeństwa” społeczeństwa opartego na rygorystycznych zasadach i hierarchii. W ciągu roku Japończyk musi przestrzegać etykiety, unikać konfliktów i być przewidywalnym. Podczas Matsuri, zwłaszcza tych radykalnych, zasady zostają zawieszone. Można krzyczeć, można być półnagim, można się wygłupiać – to moment, w którym człowiek odzyskuje pierwotną więź ze swoją grupą i z naturą.